💔 පපුව රිදෙනකම් ඉන්න එපා! - Heart Attack එකක් එන්න කලින් දෙන 'Red Signals' 5ක්

වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ තරුණ පරම්පරාව අතර පවා හෘදයාබාධ (Heart Attacks) සුලභ වී ඇත. බොහෝ දෙනෙක් හිතන්නේ හාර්ට් ඇටෑක් එකක් හැදෙන්නේ එකපාරටම "දඩස්" ගාලා පපුව අල්ලගෙන බිම ඇදගෙන වැටීමෙන් කියලා. නමුත් සත්‍යය ඊට හාත්පසින්ම වෙනස්.

හෘදයාබාධයක් ඇති වීමට සති කිහිපයකට හෝ දින කිහිපයකට පෙර ඔබේ ශරීරය ඔබට අනතුරු ඇඟවීම් (Warning Signs) ලබා දෙයි. මේවා කල් තියා හඳුනා ගත්තොත් ඔබේ හෝ ඔබ ආදරය කරන කෙනෙකුගේ ජීවිතය බේරා ගත හැකියි.

⚠️ හෘදයාබාධයක පෙර නිමිති 5 (Early Warning Signs)

ඔබට හෝ ඔබේ පවුලේ කෙනෙකුට පහත රෝග ලක්ෂණ දැනෙනවා නම්, එය "ගෑස්" (Gastritis) හෝ "මහන්සිය" යැයි සිතා නොසලකා හරින්න එපා.

1. පපුවේ අමුතු අපහසුතාවය (Chest Discomfort)

මෙය චිත්‍රපටවල පෙන්වනවා වගේ තද වේදනාවක්ම නොවෙන්න පුළුවන්. බොහෝ විට දැනෙන්නේ:

 * පපුව මැද බර ගතියක් (Heaviness).

 * පපුව තද කරනවා වගේ දැනීමක් (Squeezing).

 * හරියට පපුව උඩ කවුරු හරි ඉඳගෙන ඉන්නවා වගේ හිර ගතියක්.

2. ශරීරයේ වම් පැත්තට විහිදෙන වේදනාව

පපුවේ හටගන්නා වේදනාව පපුවට පමණක් සීමා නොවී වෙනත් තැන්වලට ගමන් කරයි නම් සැලකිලිමත් වන්න:

 * වම් අත දිගේ පහළට (Left arm pain).

 * බෙල්ල සහ හක්ක ප්‍රදේශයට (Jaw pain).

 * පිටුපසට (Back pain).

3. "ගෑස්" යැයි රැවටීම (The Gastritis Trap)

ශ්‍රී ලාංකිකයින් බහුලවම කරන වරද මෙයයි. පපුව මැද හෝ බඩේ ඉහළ කොටසේ දැවිල්ලක් ආවොත් අපි හිතන්නේ "බඩ පුරවා දාලා, ගැස්ට්‍රයිටිස් වැඩි වෙලා" කියලා.

 * වෙනස හඳුනා ගන්නේ කොහොමද? ඔබ සෝඩා එකක් බිව්වත්, ඇන්ටිසිඩ් (Antacid) පෙත්තක් ගත්තත් ඒ වේදනාව අඩුවෙන්නේ නැත්නම් සහ ඒ එක්කම දහඩිය දානවා නම් එය ගෑස් නෙවෙයි, හදවතේ ප්‍රශ්නයක් විය හැකියි.

4. හේතුවක් නැති අධික මහන්සිය (Unexplained Fatigue)

ඔබ සාමාන්‍යයෙන් කරන වැඩක් (උදා: පඩි පෙළක් නගින එක, පොඩි බරක් උස්සන එක) කරන්න බැරි තරම් හති වැටෙනවා නම්, හෝ නිකම් ඉන්නකොටත් හුස්ම ගන්න අමාරු නම් එය අවදානම් ලකුණකි.

5. සීතල දහඩිය (Cold Sweat)

Fan එක දාලා තිබුණත්, AC එකේ හිටියත් ඇඟ සීතල වෙලා, නළලින් සහ ඇඟෙන් දහඩිය දානවා නම් වහාම ක්‍රියාත්මක වන්න. මෙය හෘදයාබාධයක ඉතාම ප්‍රබල ලක්ෂණයකි.

🚑 හදිසි අවස්ථාවකදී කළ යුතු දේ (The Golden Hour)

ඔබට හෝ ඔබ ළඟ ඉන්න කෙනෙකුට ඉහත ලක්ෂණ පෙන්වයි නම්:

 * කාලය නාස්ති කරන්න එපා: "ටිකක් නිදා ගත්තම හරියයි" කියලා ඉන්න එපා. පළමු පැය (Golden Hour) ඉතාම තීරණාත්මකයි.

 * රෝහලකට යන්න: ළඟම තියෙන රෝහලට වහාම යන්න. වාහනය එලවාගෙන තනියම යන්න එපා (Do not drive yourself).

 * ඇස්ප්‍රින් (Aspirin): වෛද්‍ය උපදෙස් මත, ඇස්ප්‍රින් පෙත්තක් (Disprin වැනි) විකා ගිලීමෙන් රුපිය කැටි ගැසීම අඩුවී හානිය අවම කරගත හැක. (නමුත් රෝගියාට වෙනත් ලේ වහනය වන රෝග තිබේ නම් මෙය නොකළ යුතුය. හොඳම දේ ඉක්මනින් රෝහලට යාමයි).

 * කැස්ස (Cough CPR): මෙය වෛද්‍යවරුන් නිර්දේශ කරන්නේ කලාතුරකිනි. රෝගියා සිහිසුන් වේගෙන එනවා නම් පමණක් තදින් කහින්නට උපදෙස් දිය හැක. නමුත් හොඳම දේ CPR (හෘද සම්බාහනය) දන්නා අයෙක් ලවා ප්‍රථමාධාර ලබා දීමයි.

අවසාන පණිවිඩය

ඔබ වයස අවුරුදු 30ට වැඩි නම්, කාර්යබහුල ජීවිතයක් ගත කරනවා නම්, වසරකට වරක්වත් Lipid Profile (කොලෙස්ටරෝල්) සහ ECG පරීක්ෂණයක් කරගන්න.

> "හදවත කියන්නේ ඔබේ එන්ජිමයි. එන්ජිම නතර වුණොත් ගමන ඉවරයි. ඒ නිසා 'Signal' එකක් ආපු ගමන් Garage එකට (රෝහලට) යන්න."

> 

(මෙම ලිපිය දැනුවත් කිරීම සඳහා පමණි. රෝග ලක්ෂණ ඇත්නම් වහාම වෛද්‍යවරයෙකු හමුවන්න.)